Efficiëntie, gewicht en comfort perfect verenigen in een systeem van achtervering is dan ook een aartsmoeilijke taak, maar de Cannondale-ingenieurs hebben er met het FlexPivot-concept in de Scalpel duidelijk alles uitgehaald. Een update van de geometrie en een paar verfijnde details maken het af.

"De nieuwe Scalpel is een van de lichtste volgeveerde mountainbikes op de markt, en dat is niet eens de grootste troef van deze fiets", zo trapt Cannondale de presentatie van de nieuwe Scalpel af, en daar kunnen we ons helemaal in vinden. Het veersysteem achteraan is namelijk gebaseerd op de bekende Horst Link - het efficiëntste systeem volgens de Amerikanen. Dat concept heeft wel één groot nadeel: het gewicht. Daarom is het achterste draaipunt - ter hoogte van de achteras - vervangen door de FlexPivot. Dat is een dun latje carbon in de liggende achtervork dat een doorbuigpunt bevat. Zo vermijden ze de extra onderdelen en het gewicht van dat draaipunt.

Dat type 'flexzones' zagen we al eerder, maar bij deze Scalpel is het duidelijk tot in het extreme uitgewerkt. Dit virtuele draaipunt heeft een bijkomend voordeel: het vermijdt zijdelingse beweging op die plaats en dat komt dan weer de stijfheid en efficiëntie ten goed. Bovendien kunnen de noden voor de doorbuiging perfect per framemaat worden afgesteld om te beantwoorden aan de Proportional Response-ontwerptechnieken (wat betekent dat elke afzonderlijke maat hetzelfde aanvoelt voor de beoogde rijder).

Zoveel beweging in een bewegend en dragend stukje carbon roept natuurlijk ook vragen op: is het wel stevig genoeg om jarenlange doorbuiging te verdragen? Daar kon Senior Product Manager Scott Vogelmann heel duidelijk over zijn: "We hebben de achterdriehoek wekenlang getest op een stressbank, maar we kregen hem gewoon niet kapot. Uiteindelijk hebben we hem gemonteerd in de Habit-trailfiets en gegeven aan onze testrijders met als bedoeling het tot het uiterste te testen, maar ook daar hield het systeem perfect stand."

Null

Naast de Lefty-vork en de dunne FlexPivot valt de nieuwe STASH-set op als je de fiets voor het eerst te zien krijgt. Onder de voorste bidonhouder zit een handig houdertje dat alles bevat voor snelle reparaties op de trails, zoals een compacte achtdelige multitool van Fabric die je er eenvoudig met een rubberen lipje kan uitschuiven, een Dynaplug tubeless bandenherstelkit en opslagmogelijkheid voor een CO2-patroon of een minipomp.

EEN VAN DE LICHTSTE

Inclusief schokdemper komt het frame van de nieuwe Scalpel Hi-Mod maar net boven de 1900 gram, wat hem een van de lichtste volgeveerde MTB-frames ooit maakt. Naast de Hi-Mod heb je het standaard carbon frame dat zo'n 220 gram zwaarder is. Cannondales Ai asymmetrische aandrijving biedt ruimte voor brede banden tot 2,4 inch en houdt de achtervork kort voor grip en wendbaarheid. Ook de progressieve geometrie van de Scalpel is verder geëvolueerd, met een balhoofdhoek die anderhalve graad vlakker is geworden en een zitbuishoek die een graad steiler is dan op het vorige model. Samen met de extra grote offset van de Lefty-vork, zorgt dit voor de nieuwste versie van Cannondales OutFront-geometrie, die meer stabiliteit en vertrouwen geeft op ruw terrein en voor een wendbaar stuurgedrag zorgt op het typische, snelle XC-terrein.

Dat klinkt allemaal mooi op papier, maar wij stonden toch te popelen om aan den lijve te ondervinden of er niet teveel van de vinnigheid van de vorige generatie Cannondales verloren was gegaan. Laten we beginnen met de extra stabiliteit door de vernieuwde geometrie. Die is duidelijk merkbaar, want de Scalpel boezemt ontzettend veel vertrouwen in. Je krijgt het gevoel dat je met deze fiets meer kan dan met je oude mountainbike.

Het bijkomende positieve punt is het gemak waarmee de Scalpel op snelheid komt. Die efficiënte achtertrein creëert een stijf geheel en als je dat combineert met het lage gewicht, dan word je gelanceerd als je op de pedalen stampt. Het verschil met onze eigen fully is lachwekkend groot en dat is niet eens een trage bak.

Ook op de vraag of de vinnigheid is behouden, kunnen we positief antwoorden. De nervositeit van de vorige versie is er misschien wat uit, maar het snelle insturen blijft duidelijk aanwezig. Je krijgt dus een lichtere, stabielere en toch nog altijd vinnige mountainbike - daar gaan wij niet over klagen.

EEN EIGEN SMOEL

Om een fully onder de tien kilo te krijgen, kan je maar best wat ambitieuze onderdelen op je frame monteren. Dat begint al bij de Lefty Ocho Carbon-voorvork. Die enkelzijdige vork met enkele vorkkroon is op zichzelf al uniek. Iedereen herkent hem meteen en het principe heeft heel wat aanhangers. Het gewicht is met zijn anderhalve kilo al indrukwekkend en de prestaties moeten daarvoor niet onderdoen: de Lefty Ocho is stijf, reageert perfect op het terrein en is met de dubbele lockout (die ook de achterdemper bedient) snel vast te zetten. Ja, je hebt er een speciale voornaaf voor nodig en je moet de remklauw eerst losmaken voor je het wiel eruit kan halen, maar dat laatste gebeurt verrassend vlot: je drukt een klein knopje in, draait een 5 mm inbusbout een halve slag naar links en de remklauw is los. Dat betrouwbare en nauwkeurige systeem zorgt ervoor dat je de remklauw niet telkens opnieuw moet centreren.

In combinatie met de Fox Factory-achterdemper krijg je een vering die nauwkeurig af te stellen is - en dat mag gerust met redelijk wat sag zijn. Wij vonden 25 % ideaal, maar tot 30 % zou perfect zijn voor deze Scalpel. Daarbij reageert de vering snel en correct. Wil je het maximum uit de 100 millimeter veerweg halen, dan ga je stevige drops moeten landen, want we hebben tijdens geen enkele rit de limiet van de veerweg bereikt. Dat betekent in elk geval dat deze fiets wel wat aankan. De vering uitschakelen is eigenlijk alleen op langere asfaltstroken nodig, want van schommelen en een verlies aan trapenergie ga je geen last hebben, ook niet bij het klimmen.

Null

De Shimano XTR 12-speed konden we eerder al testen en werkt gewoon subliem. De remmen presteren bovenmaats, het schakelen gebeurt soepel en de onderdelen zijn duurzaam. De BB30a HollowGram-crank met SpideRing is qua kwaliteiten vergelijkbaar met de Lefty: het ziet er knap uit, vormt een stijf geheel en werkt foutloos. De eigen, strakke HollowGram 25 carbon wielen zijn helemaal geschikt voor hun taak in combinatie met het Schwalbe-bandenduo. Alle carbon wielen krijgen tubeless velglint vooraf en komen met ventielen. De fietsenmaker kan de omzetting naar tubeless dus eenvoudig doen.

CONCLUSIE

Wij hebben meteen het topmodel getest van de Scalpel-serie, maar er zijn nog vijf andere uitvoeringen. Wil je toch wat meer veerweg voor de ultieme marathonracebike of een supersnelle trailbike, dan is er de Scalpel SE met 120 mm veerweg en telescopische zadelpen. Onze superlichte versie met toponderdelen bleek enorm efficiënt op zowel gemakkelijk als technisch parcours, zowel over boomwortels als los zand. De geometrie en vering moedigen een wat overmoedige rijstijl aan en corrigeren foutjes, zonder dat de fiets of de rijsensatie er saai door wordt. Daar helpen het gewicht en de stijfheid - acceleraties zijn telkens een genot - zeker een handje. Die ultieme combinatie van snelheid en comfort lijkt met deze Scalpel binnen handbereik te liggen.

SPECIFICATIES

Frame: BallisTec Hi-Mod Carbon, Proportional Response Tuned, FlexPivot Chainstay
Vork: Lefty Ocho Carbon 100 mm
Demper: Fox Float DPS Factory EVOL 100 mm
Groep: Shimano XTR M9100 12-speed
Crank: HollowGram BB30a, OPI SpideRing 34t
Wielen: HollowGram 25, Superlight Hi-Impact Carbon
Banden: Schwalbe Racing Ralph/Racing Ray EVO 2,25"
Stuur: Cannondale 1 Flat, Carbon
Stuurpen: Cannondale 1, 7075 Alloy
Zadel: Prologo Dimension NDR, Tirox rails
Zadelpen: ENVE Carbon 31,6 mm, 0 mm offset
Maten: S, M, L, XL
Gewicht: 9,9 kg (excl. pedalen, Stash-kit & bidonhouder)
Prijs: 7.999 euro

Koop of abonneer je nu op cycling.be magazine

Het oktobernummer ligt nu in de winkel en je krijgt er zomaar de Crossgids bij. Daarin vind je alle renners, alle topcrossen en een analyse van de kalenderwijzigingen, Sven & Thibau Nys, Ceylin del Carmen Alvarado, Denise Betsema, Tormans CX met Quinten Hermans en Corné van Kessel, Masterclass crosstubes, en fietstests van de gravelbikes van crossexperts Canyon, Stevens & Ridley. In het gewone nummer ligt de focus dan weer enerzijds op de voorjaarsklassiekers die in het najaar worden verreden (met Greg Van Avermaet) en anderzijds de Giro (met Steven Kruijswijk), tips hoe je het herstel kan bevorderen, de mirakelzege van Johan Museeuw in Roubaix, en veel meer!