Ketonen zijn al een tijdje 'the talk of the town' in het wielrennen, maar er bestaan helaas heel wat misverstanden rond. Is het echt zo'n magisch wondermiddel? En kunnen recreanten ook profiteren van het effect? We vroegen het aan dokter Jens De Decker, die ons uitgebreid en deskundig van antwoord diende.

Er vloeiden tijdens de Ronde van Frankrijk weer liters inkt over ketonen. Hoog tijd om duidelijkheid te scheppen over het nut van dit 'wondermiddel' en de heersende misvattingen te ontkrachten. Laten we beginnen bij wat ketonen precies zijn. Ketonen vormen een alternatieve energiebron en worden vooral aangemaakt in tijden van energietekort. Op het moment dat je heel 'katabool' bent - je lichaam gaat hierbij op zoek naar andere mogelijkheden omdat er niet voldoende energiebronnen meer zijn - zal het lichaam ketonen aanmaken uit vetten, om zo een alternatieve energiebron te voorzien. Vanuit de lever worden die vetten omgezet in ketonlichaampjes. In normale omstandigheden maakt je lichaam echter bijna geen ketonen aan.


TIJDENS DE RACE OF ALS RECUP?

Een dampend paars brouwsel waar de verzorger zorgvuldig in roert? Vergeet het maar. Een flesje ketonen is helemaal niet zo spannend. De meest gekende variant in het peloton is die van HVMN en bevat 65 ml, goed voor 25 gram ketonen. Al vind je ondertussen ook ketonen in de vorm van poeders en pillen. Er lopen nog heel wat studies om na te gaan wanneer je ze het best naar binnen kan spelen, maar de resultaten zijn zeer uiteenlopend. Bij een inname tijdens de inspanning spreken sommige studies over 2 % winst, terwijl andere onderzoeken zelfs gewagen van 2 % verlies. "Momenteel lijk je de meest positieve effecten te verkrijgen als je ketonen gebruikt tijdens het herstel", zegt dokter Jens De Decker. "De recuperatie wordt bevorderd omdat je een extra stimulans krijgt van mTORC1. Dit zorgt voor eiwitsynthese, wat bijdraagt tot een betere recuperatie. De renners van Lotto Soudal gebruiken het op die manier als aanvullend recuperatiemiddel, maar het kan zijn dat sommige teams het tijdens de inspanning toedienen. Toch moeten we daar voorzichtig mee zijn. Enkele studies tonen aan dat er zelfs negatieve effecten zijn als je ketonen gebruikt tijdens maximale inspanningen. Je koolhydraatmetabolisme zou erdoor kunnen blokkeren, en dat terwijl koolhydraten de belangrijkste energiebron vormen bij een intensieve inspanning."


VOOR KLASSIEKERS OF GROTE RONDES?

Elk wielerteam heeft zijn eigen ideeën over de meest effectieve gebruiksvorm, maar vooral in een katabole toestand - lees: tijdens langere rittenwedstrijden - zouden ketonen een optimaal effect hebben. "Je kan erover discussiëren of het nuttig is voor rittenkoersen van slechts enkele dagen, maar voor grote rondes kan het echt werken", zegt dokter De Decker. "Tijdens de voorjaarsklassiekers, met hoogstens een koers op woensdag, zaterdag en zondag, kan je ook opteren voor een enkele dosis in plaats van een kuur. In tegenstelling tot een ketodieet, dat je echt moet volhouden, kan een unieke dosis ketonen al effectief zijn. Al zal het pas ten volle renderen na drie weken in een grote ronde."

Lees het volledige artikel in het septembernummer van cycling.be magazine, nu in de winkel! Abonneer je hier en krijg er een gratis fietscadeau bovenop!

Koop of abonneer je nu op cycling.be magazine

Het decembernummer van cycling.be magazine ligt nu in de winkel en dat kan uitpakken met een exclusieve blik achter de revalidatie van Wout van Aert. Verder: Zdenek Stybar, Yara Kastelijn, Ruben Apers over Bjorg Lambrecht en de veiligheidsproblemen, Erik Dekker, talentdetectie bij Telenet Baloise Lions, bikefitting voor rugpatiënten, De Streekrenner in Noord-Limburg, verantwoord snoepen en energiedips vermijden, een test van drie gravelbikes …